Bugun...
'ASİYE NASIL KURTULUR'?


Melike KARAKURT
karakurtmelike@hotmail.com
 
 

 Yazar Vasıf Öngören'in yazdığı ve 1971 yılında  Dostlar Tiyatrosunda oynan bu müthiş etkileyici eseri seyrettiğimde 16 yasındaydım.
  İnşaat işçisinin karısı olan Zehra kocasının ölümüyle kızı Asiye bir başına kalırlar.Ne yiyecek ekmekleri ne pişirecek aşı vardır bu iki kişilk ailenin.
Zehra iş aramaya kalkar ve çeşitli yerlerde ekmek parası kazanmayı istediyse de hayat düşündüğü gibi gitmez.Koşullar onu 'genel ev'de çalışmaya zorlar.
Asiye ise olaylardan habersiz eğitimine devam eder ve bu yolda gitme kararındadır.Nişanlandığı gün;annesinin dostu tarafından tanınınca hayatı altüst olur Asiye'nin.Dünyası başına yıkılır kızın ve annesinin ne iş yaptığını öğrenmiştir.Asiye yapayalnız ve çaresizdir artık.Onun için rüzgar gülü ters esmeye başlar ve o da annesinin yolundan gitmeye zorlanır.
  Dar bir mekanda geçer oyun.İlgiyle ve üzülerek seyrettiğim bu yüksek performanslı görsel şölende Zeliha Berksoy'a hayranlığım artar ve onun 'Lola Blau' oyununa koşarak giderim sonrasında.
Mekan küçüktür ama hikaye gereği mekan değişimleri için ana sahneye açılan kapılar vardır.
Oyunun finalinde Asiye'nin dostu sahneye gelir ve onu arkasından vurur.
Bu olayın yankısı fonda: 'Namus cinayeti'olarak gazetenin haber küpüründe yer alır.O haber sahnenin arkasında ışıklandırılarak gözümüze sokulur.Tıpkı 'Bacon'un savı gibi tıpkı bir çok erkeğin ve düşünürün savı gibi.
  2011 Şubat ayında yayınlanan 'Yeni Tiyatro Dergisi' kesip saklamışım.
Orada Francis Bacon'dan bir alıntı yapılmış.Bacon diyor'ki 'Kişi doğaya hakim olmak için ona itaat etmelidir. Erkeğe hakim olmak, ona itaatten geçer'.
Yazar Vasıf Öngören'in yazdığı bu oyun;eleştirilerde alt metin olarak insanı:Toplumsal hayvan'olarak tanımlıyor.Ne var ki bu tanımlamanın açılımlarına girmiyor Dergi, ve orada bırakıyor.
Ben inanıyorum ki Vasıf Öngören eserine  'Asiye Nasıl Kurtulur' başlığını atarken ve konuyu tartışmaya açarken amacı kadını değil sosyal bir yarayı deşmek ve bunu irdelemek!.Yazarın 'Bacon ile aynı pencereden baktığını düşünmüyorum bu benim fikrim.
  İnsan dediğimiz varlık hem kadın hem erkek ise bu'Toplumsal hayvan' yakıştırması: aslında kadın ile sınırlandırılmış sadece kadını hayvan yapan bir zihniyetin  gizli bir anlayışın aklınca ekmeğine yağ sürülmüş bir mama.(erkek eleştirmenler için)
Hangi çağa uzanıp giderseniz gidin, hangi örtüyü kaldırırsanız kaldırın onun altından:kadına biçilmiş kefen-esaret-aşağılama-saçı uzun aklı kısa yakıştırmaları ve anlayışı çıkıyor.
Kadınlar ise:ben kendimi bildim bileli bu hakaretlere karşı çıkıyor ama, çıkarken de hem karşı cinse göz kırpıyor hem onlardan yardım bekliyor.Bacon ve ötekiler de zaten yüz yıllardan beri bunu istemediler mi? 
Sevgilerimle.



Bu yazı 3393 defa okunmuştur.

YORUMLAR

Henüz Yorum Eklenmemiştir.Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.

YORUM YAZ



YORUM YAZ

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
SON YORUMLANANLAR HABERLER
ÇOK OKUNAN HABERLER
VİDEO GALERİ
FOTO GALERİ
GÜNDEMDEN BAŞLIKLAR
YUKARI