ABD İran'ı üst üste üç gece bombaladı
ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim tırmanıyor. ABD ordusu İran'ı üçüncü gece de bombardımana tutarken, Trump deniz ablukasının yeniden başladığını duyurdu.
İran'ın füzeli misillemesinde BAE'ye ait iki tanker vurulurken, Körfez'deki çatışma dalgası Yemen'e sıçradı ve petrol fiyatları 80 doların üzerine çıktı.
ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'nın kontrolü üzerine başlayan askeri ve siyasi gerilim, karşılıklı ağır saldırılarla yeni bir evreye taşındı. ABD Başkanı Donald Trump'ın gerçekleştirdiği açıklamaların ardından ABD ordusu, İran topraklarına yönelik peş peşe üçüncü gece de geniş çaplı bombardıman düzenledi. Operasyonların yanı sıra ABD, İran'a yönelik deniz ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini ilan etti.
ABD'DEN ÜÇÜNCÜ GECE OPERASYONU: ASKERİ HEDEFLER 5 SAAT BOYUNCA VURULDU
ABD Başkanı Donald Trump’ın "İran'ı bu gece ve yarın vuracağız" şeklindeki sinyalinin ardından Amerikan kuvvetleri harekete geçti. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Başkomutanın talimatı doğrultusunda İran’a yönelik art arda üçüncü gece saldırılarının başlatıldığını duyurdu.
OPERASYONUN DETAYLARI VE HEDEF ALINAN BÖLGELER
CENTCOM tarafından yapılan açıklamada, toplamda beş saat süren askeri operasyonun ardından son saldırı dalgasının başarıyla tamamlandığı belirtildi. Saldırıların temel amacının, İran’ın ticari taşımacılığa saldırma kabiliyetini zayıflatmak olduğu vurgulandı. Bu kapsamda İran genelindeki pek çok kritik askeri nokta hedef alındı:
VURULAN BÖLGELER: Buşehr, Çabahar, Cask, Konarak, Ebu Musa ve Bender Abbas.
SAHADAKİ DURUM: İran yerel basınında yer alan bilgilere göre Bender Abbas kentinin doğusu, Keşm, Kiş ve Ebu Musa adaları ile Buşehr eyaletinde gece boyunca şiddetli patlama sesleri yankılandı.
CENTCOM ayrıca Orta Doğu genelinde şu anda 50 binden fazla ABD askerinin görev yaptığını hatırlatarak, Amerikan kuvvetlerinin teyakkuz halinde, yüksek imha gücüne sahip ve her an göreve hazır olduğunu kaydetti.
İRAN'IN MİSİLLEMESİ KÖRFEZ BÖLGESİ'Nİ HAREKETLENDİRDİ
ABD’nin operasyonlarına karşılık İran ve bölgedeki müttefiklerinden misilleme adımları gecikmedi.
BAE TANKERLERİNE FÜZE SALDIRISI: Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, Hürmüz Boğazı'nın güney koridorunda ülkeye ait iki ticari tankerin İran'a ait seyir füzeleriyle hedef alındığını bildirdi. Saldırı neticesinde gemilerde yangın çıktığı ve maddi hasar oluştuğu, olayda 1 mürettebatın hayatını kaybettiği, 8 personelin ise yaralandığı açıklandı. Yangınların daha sonra kontrol altına alındığı belirtildi.
BAHREYN VE ÜRDÜN'DE ALARM DURUMU: İran'ın hava saldırıları sebebiyle Bahreyn'de sirenler çalarken halka güvenli sığınaklara gitmeleri çağrısı yapıldı. Ürdün ise kendi hava sahasında İran topraklarından fırlatılan 4 füzeyi etkisiz hale getirdiğini duyurdu.
PAZARTESİ GÜNÜ GERÇEKLEŞEN İLK ÇATIŞMALAR: Pazartesi günü ABD'nin İran'ın güneybatısındaki petrol üretim tesislerine yönelik saldırılarında iki kişi hayatını kaybetmiş, üç kişi yaralanmıştı. ABD ordusu bu ilk dalgada İran'a ait hava savunma sistemlerini, kıyı radarlarını, İHA ve füze tesisleri ile bazı deniz unsurlarını hedef aldığını bildirmişti.
İRAN'IN ÜSLERİ HEDEF ALMA İDDİASI: İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'ndan yasa dışı geçmeye çalıştığını iddia ettiği iki gemiye uyarı ateşi açtığını belirtirken; Bahreyn, Ürdün, Kuveyt ve Umman’daki bazı askeri hedeflere yönelik saldırılar gerçekleştirdiğini öne sürdü. İran ordusu, Kuveyt’te bulunan ABD güçlerine ait haberleşme sistemlerini, yakıt depolarını ve Patriot hava savunma bataryalarını hedef aldığını ve bir ABD İHA’sını düşürdüğünü iddia etti.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA DENİZ ABLUKASI VE "GEÇİŞ ÜCRETİ" TARTIŞMASI
Askeri müdahalenin yanı sıra ABD, Hürmüz Boğazı üzerinde İran'a yönelik deniz ablukasını yeniden başlattı.
DONALD TRUMP: "Ablukayı yeniden devreye sokuyoruz. Bu abluka sadece İran için geçerli. İran'la iş yapanlar geçemeyecek, diğer herkes geçebilecek."
Trump, İran ile iki gün önce bir uzlaşıya vardıklarını fakat Tahran yönetiminin daha fazla müzakere talep ederek geri adım attığını ileri sürdü. İran'ın nükleer silah edinmesini engellemek için askeri müdahalenin şart olduğunu savunan Trump, buna rağmen diplomatik kapıları tamamen kapatmadığını ve bir anlaşmanın halen mümkün olabileceğine inandığını ekledi.
YÜZDE 20 GEÇİŞ ÜCRETİ POLİMİĞİ
Siyasi gerilimin bir diğer boyutu ise boğazdan geçiş ücreti tartışmasıyla şekillendi. Donald Trump, Hürmüz Boğazı'ndan geçen tüm kargolar için yüzde 20 oranında bir geçiş ücreti alınacağını beyan etmişti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise bu açıklamaya ironik bir yanıt vererek, "ABD Başkanı kesinlikle haklı. Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilerin emniyetli ve güvenli geçişini kim sağlıyorsa, bu hizmetin karşılığını almalıdır." dedi. "Hürmüz Boğazı'nın muhafızının İran olduğunu ve ilelebet öyle kalacağını" vurgulayan Arakçi, "Yüzde 20 elbette çok fazla. Biz adil olacağız." ifadelerini kullandı.
PETROL FİYATLARINDA YÜKSELİŞ
Hürmüz Boğazı'ndaki askeri hareketlilik ve ablukanın küresel petrol arzını sekteye uğratacağı endişesi, enerji piyasalarında hızlı bir fiyat artışını beraberinde getirdi. Gün içinde yüzde 5'e yakın değer kazanan Brent petrolün varil fiyatı 80 doların üzerini test etti. Fiyatlar daha sonra kazançlarının bir kısmını geri vererek 78 dolar seviyelerinde dengelendi.
YEMEN CEPHESİNDE GERİLİM TIRMANIYOR
Körfez'deki kriz kısa sürede Yemen'e de sıçradı. Yemen'deki İran destekli Husiler, Sana Havalimanı'na düzenlenen saldırıya misilleme olarak Suudi Arabistan'daki Abha Uluslararası Havalimanı'nı balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef aldıklarını açıkladı.
Suudi Arabistan destekli Yemen hükümeti ise Sana Havalimanı'na yapılan operasyonun, İran'dan kalkan bir uçağın bölgeye iniş yapmasını engellemek amacıyla gerçekleştirildiğini bildirdi. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçleri, Husiler tarafından fırlatılan füzelerin hava savunma sistemleri aracılığıyla havada imha edildiğini duyurdu. Bu tırmanış, Yemen'de 2022 yılından bu yana büyük ölçüde uygulanan ateşkesin tamamen bozulabileceği endişesini tetikledi.
DİPLOMATİK GİRİŞİMLER SÜRÜYOR
İran Dışişleri Bakanlığı; Katar, Pakistan ve Umman'ın arabuluculuğunda taraflar arasındaki gerilimi düşürmek amacıyla diplomatik temasların sürdüğünü açıkladı. Ancak Tahran, ABD tarafından gerçekleştirilen yeni askeri saldırıların son aylarda yürütülen tüm diplomatik çabaları büyük ölçüde baltaladığını belirtti.