Bilim insanlarından evrenle ilgili ebzer bozan keşif...
Galaksilerile ilgili tüm bildiklerinizi unutun Gökbilim dünyası, erken evrenin oluşumuna dair yerleşik kuramları temelinden sarsabilecek olağanüstü bir bulguya imza attı.
Yapılan son araştırmalarda, Büyük Patlama’nın gerçekleşmesinden yalnızca 1,4 milyar yıl sonra oluşmuş, alışılmadık derecede sıcak bir gaz kümesi tespit edildi.
Kozmik takvime göre oldukça erken bir döneme denk gelen bu yüksek enerjili yapının varlığı, mevcut kozmoloji modellerinin öngörüleriyle uyuşmuyor.
TEORİK SINIRLARIN ÇOK ÜZERİNDE BİR SICAKLIK
Keşfedilen bu devasa gaz kümesi, bilimsel modellere göre evrenin o aşamasında ulaşması beklenen sıcaklık seviyelerinin çok ötesinde bir enerji yayıyor. İlk veriler elde edildiğinde ölçüm hatası olabileceği şüphesiyle yaklaşan araştırmacılar, aylar süren titiz doğrulama süreçlerinin ardından sinyalin gerçekliğini teyit etti.
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan British Columbia Üniversitesi'nden Dazhi Zhou, bu keşfin kendilerini bile şaşırttığını ifade ederek şunları söyledi:
"Yapılan hesaplamalar, gazın beklenenden en az beş kat daha sıcak olduğunu ve hatta günümüzdeki birçok olgun galaksi kümesinden bile daha yüksek enerjiye sahip olduğunu gösteriyor."
DEV KARA DELİKLERİN ETKİSİ
Bilim insanları, bu ekstrem sıcaklığın temelinde küme içerisinde barındırılan süper kütleli kara deliklerin olabileceğini değerlendiriyor. Veriler, en az üç dev kara deliğin çevrelerine çok güçlü gaz jetleri pompalayarak mevcut gazı aşırı derecede ısıttığına işaret ediyor. Bu durum, evrenin gençlik evresinin sanılandan çok daha dinamik ve şiddetli geçtiğini kanıtlıyor.
GALAKSİ KÜMELERİNİN "BEBEKLİK" DÖNEMİ: SPT2349-56
Gözlemlerin odak noktasında, yaklaşık 12 milyar yıl öncesine ait olan ve SPT2349-56 olarak adlandırılan genç bir galaksi kümesi yer alıyor.
30 aktif galaksiyi bünyesinde barındıran bu yapı, 500 bin ışık yılı çapındaki yoğun çekirdeğiyle galaksi kümelerinin erken gelişim evresini temsil ediyor. Ancak bu "bebeklik" evresinde gözlemlenen çalkantılı enerji düzeyi, bilim dünyası için yeni bir tartışma konusu başlattı.
Dalhousie Üniversitesi'nden Scott Chapman, bu buluşun galaksi evrimini anlama konusundaki önemini şu sözlerle vurguladı:
"Galaksi kümelerini anlamak, evrendeki en büyük galaksilerin nasıl ortaya çıktığını çözmenin anahtarı. Bu keşif, galaksi kümelerinin oluşum sürecinde sanılandan çok daha fazla patlama ve enerji aktarımı yaşandığını gösteriyor."
ALMA TELESKOPLARIYLA GELEN DOĞRULAMA
Atacama Büyük Milimetre ve Milimetre-altı Dizisi (ALMA) kullanılarak gerçekleştirilen bu keşifte, "Sunyaev-Zeldovich etkisi" adı verilen gelişmiş bir teknikten yararlanıldı.
Sıcak gazın kozmik arka plan ışınımı üzerindeki değişimlerini inceleyen bu yöntem, kümenin enerji seviyesinin teorik sınırların çok üzerinde olduğunu kesinleştirdi.
Evrenin geçmişine dair yeni bir pencere açan bu keşif sonrası, galaksilerin ve büyük ölçekli yapıların evrimine dair kozmolojik teorilerin yeniden gözden geçirilmesi bekleniyor.