İran'dan ABD'ye büyük misilleme
ABD'nin İran'a tanınan petrol muafiyetlerini kaldırmasının ve ardından İran'a yönelik saldırılar başlatmasının ardından Tahran'dan misilleme açıklaması geldi.
Bahreyn ve Kuveyt’teki üsler vuruldu
İran, Bahreyn ve Kuveyt’teki ABD askeri varlıklarını hedef aldığını duyurdu. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise Washington’ı mutabakatı ihlal etmekle suçlayarak, “Zorbalık ve şantaj dönemi bitti. Biz boyun eğmeyiz” dedi.
ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı merkezli kriz hızla tırmanıyor. Trump yönetiminin İran’a tanınan petrol satış muafiyetlerini iptal etmesinin ardından ABD Merkez Komutanlığı’nın İran’a yönelik saldırılar başlattığını duyurması, bölgede yeni bir misilleme dalgasını tetikledi.İran tarafı, ABD’nin saldırılarına cevap olarak Bahreyn ve Kuveyt’teki ABD askeri varlıklarının hedef alındığını açıkladı. Uluslararası ajanslar, İran’ın füze ve insansız hava araçlarıyla Bahreyn ve Kuveyt’teki Amerikan askeri tesislerini hedef aldığını aktardı.
PETROL MUAFİYETİ KALDIRILDI, ARDINDAN SALDIRI GELDİ
Krizin son halkası, ABD Hazine Bakanlığı’nın İran’a tanınan geçici petrol satış muafiyetlerini iptal etmesiyle başladı.
Trump yönetimi, söz konusu muafiyetlerin İran’la yapılan mutabakat kapsamında ve “performansa dayalı” olarak verildiğini belirtti. Washington, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere yönelik saldırılar düzenlediğini savunarak, bu eylemlerin mutabakatın ihlali olduğunu açıkladı.
ABD Merkez Komutanlığı da daha sonra İran’a karşı “güçlü bir dizi saldırı” başlatıldığını duyurdu. ABD tarafı, saldırıların Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemileri hedef alan eylemlere yanıt olarak gerçekleştirildiğini bildirdi.
İRAN’DAN BAHREYN VE KUVEYT’E MİSİLLEME
ABD saldırılarının ardından İran’dan misilleme açıklaması geldi.
Tahran, Bahreyn ve Kuveyt’teki ABD askeri varlıklarını hedef aldığını duyurdu. İran kaynaklarında saldırıların ABD’nin bölgedeki üslerine yönelik geniş çaplı bir misilleme olduğu belirtildi.
Uluslararası haber ajansları, hedefler arasında Bahreyn’deki ABD 5. Filosu’yla bağlantılı askeri tesisler ve Kuveyt’teki Amerikan askeri varlıklarının bulunduğunu aktardı. Bazı haberlerde İran’ın bir ABD insansız hava aracını düşürdüğünü de öne sürdüğü belirtildi.
Bahreyn ve Kuveyt’te hava savunma sistemlerinin devreye alındığı, saldırılar sırasında alarm verildiği bildirildi. Bölgedeki gelişmeler, kırılgan ateşkesin tamamen çökebileceği endişesini güçlendirdi.
KALİBAF: ABD MUTABAKATI İHLAL ETTİ
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da yaptığı açıklamada ABD’yi mutabakatı ihlal etmekle suçladı.
Kalibaf, Washington’ın Hürmüz Boğazı’ndaki İran düzenlemelerini ihlal ettiğini, saldırı tehdidini sürdürdüğünü, petrol yaptırımlarını yeniden devreye soktuğunu ve Güney İran’a saldırılar düzenlediğini savundu. Kalibaf ayrıca Lübnan üzerindeki İsrail saldırılarını da ABD’nin mutabakat ihlalleri arasında saydı.
İran Meclis Başkanı, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Zorbalık ve şantaj dönemi bitti. Bu bir yere varmıyor. Biz boyun eğmeyiz.”
“ATEŞKES” FİİLEN ÇÖKME NOKTASINDA
ABD ve İran arasında kısa süre önce varılan mutabakat, Hürmüz Boğazı’nda ticari geçişin güvence altına alınması ve tansiyonun düşürülmesi amacı taşıyordu.
Ancak Washington, İran’ın ticari gemilere yönelik saldırılarla mutabakatı ihlal ettiğini savunuyor. Tahran ise ABD’nin petrol yaptırımlarını geri getirmesini, Güney İran’a saldırı düzenlemesini ve Hürmüz’deki İran kontrol mekanizmalarını tanımamasını mutabakata aykırı adımlar olarak görüyor.
Bu karşılıklı suçlamalar, ateşkesin yalnızca kâğıt üzerinde kaldığı ve tarafların yeniden doğrudan çatışma çizgisine yaklaştığı yorumlarına yol açtı.
HÜRMÜZ BOĞAZI ALARMI
Gerilimin merkezinde yine Hürmüz Boğazı bulunuyor.
Dünya enerji ticareti açısından kritik öneme sahip boğazda ticari gemilerin hedef alınması, petrol fiyatları ve küresel arz güvenliği açısından ciddi risk yaratıyor. ABD saldırıları ve İran’ın misillemesi sonrası petrol piyasalarında tansiyonun yükseldiği, enerji güvenliği endişelerinin yeniden gündeme geldiği bildirildi.
Tahran ise Hürmüz’de güvenli geçiş için gemilerin İran’la koordinasyon içinde hareket etmesi gerektiğini savunuyor. Washington ve Körfez ülkeleri ise bu yaklaşımı uluslararası seyrüsefer serbestisine müdahale olarak değerlendiriyor.
BÖLGESEL SAVAŞ RİSKİ BÜYÜYOR
İran’ın Bahreyn ve Kuveyt’teki ABD askeri varlıklarını hedef aldığını duyurması, krizin artık yalnızca ABD-İran hattıyla sınırlı kalmadığını gösterdi.
Bahreyn, ABD 5. Filosu’na ev sahipliği yapması nedeniyle Washington’ın Körfez’deki en önemli askeri merkezlerinden biri konumunda. Kuveyt de ABD’nin bölgedeki askeri konuşlanması açısından kritik ülkeler arasında yer alıyor.
Bu nedenle İran’ın misilleme açıklaması, Körfez ülkelerini doğrudan gerilimin içine çekme riski taşıyor.
ABD’nin petrol muafiyetlerini kaldırması, CENTCOM’un saldırıları ve İran’ın Bahreyn-Kuveyt misillemesiyle birlikte Hürmüz krizi yeni ve daha tehlikeli bir aşamaya geçmiş durumda.