"Süper El Nino" kapıda: Küresel iklimde sıra dışı dönem başlıyor

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi, tropikal Pasifik Okyanusu'ndaki olağan dışı ısınmayla tetiklenen El Niño hava olayının hızla güçlenerek tarihi bir "Süper El Niño" evresine ulaştığını duyurdu.

Küresel ölçekte aşırı hava anomalilerine ve rekor sıcaklıklara yol açması beklenen bu meteorolojik gelişmeye karşı tıp dünyasından da kritik uyarılar geldi. Uzmanlar, sıcaklıkların Türkiye genelinde 40 derecenin üzerine çıkabileceğine dikkat çekiyor.

NOAA tarafından yayımlanan son iklim raporu, okyanus sularındaki sıcaklık artışının mevsim normallerinin en az 2 derece üzerine çıktığını ve bu durumun kış aylarına kadar kesintisiz süreceğini ortaya koydu.

Atmosfere deşarj olan devasa ısı enerjisi nedeniyle dünya genelinde kuraklık, yangınlar ve yıkıcı sel baskınları öngörülürken; bu ekstrem iklim dalgasının yerel etkileri ve oluşturduğu halk sağlığı riskleri de netleşiyor.

"SÜPER EL NİÑO" DÖNEMİNDE SAĞLIK RİSKLERİ KATLANIYOR

Mevsim normallerinin çok üzerinde seyretmesi beklenen hava sıcaklıklarına ilişkin tıbbi değerlendirmelerde bulunan Büyük Anadolu Samsun Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Yasemin Turgut Sezgin, aşırı sıcakların sadece basit bir yorgunluk hissine yol açmadığını vurguladı.

Dr. Sezgin, bu ekstrem hava döneminde metabolizmanın ciddi basınca maruz kaldığını belirterek şu hayati uyarılarda bulundu:

"El Niño kaynaklı aşırı sıcaklar, özellikle üst ve alt solunum yolu hastalıklarını doğrudan tetikleme potansiyeline sahiptir. Bağışıklık sistemi henüz gelişim aşamasında olan çocuklarımız ile kardiyovasküler (kalp-damar), solunum ve şeker gibi kronik rahatsızlıkları bulunan hastalarımız için bu sıcaklıklar ciddi birer risk faktörüdür. Güneş ışınlarının en dik ve etkili açıyla ulaştığı 10.00 ile 16.00 saatleri arasında vatandaşlarımızın zorunlu olmadıkça açık havaya çıkmamaları, hayati tehlikelerin önüne geçmek adına kritik önemdedir."

ISI DENGESİ İÇİN TEKSTİL VE BESLENME REÇETESİ

Vücudun termoregülasyon (ısı dengesi) sistemini korumak adına günlük alışkanlıklarda bazı temel düzenlemelerin yapılması gerektiği ifade ediliyor:

Tekstil Seçimi: Güneş ışınlarını doğrudan emen koyu renkli ve hava geçişini engelleyen sentetik kumaşlar yerine; ısıyı yansıtan, gözenekli, açık renkli ve pamuklu kıyafetler tercih edilmeli. Dışarı çıkarken geniş kenarlı şapka, UV filtreli güneş gözlüğü ve koruyucu kremler kullanılmalı.

Susamayı Beklemeden Hidrasyon: Yaş ilerledikçe beyindeki susuzluk merkezinin duyarlılığının azaldığına dikkat çeken Dr. Sezgin, yaşlı bireylerin susama hissi oluşmasa dahi gün içine yayılmış şekilde düzenli su tüketmesi gerektiğini belirtti. Beslenme rutininde ise vücuda ek kalori ve ısı yükü getiren ağır, yağlı ve kızartma türü yiyecekler yerine; meyve, sebze, ayran ve soğuk çorba gibi sindirimi kolay gıdalara ağırlık verilmeli.

Kabin İçi Sıcaklık Tehlikesi: Park halindeki araçların iç sıcaklığının dakikalar içinde ölümcül birer seraya dönüştüğünü hatırlatan uzmanlar; çocukların, yaşlıların veya evcil hayvanların kısa süreliğine dahi olsa araç içerisinde yalnız bırakılmaması gerektiğinin altını çiziyor.

SICAK ÇARPMASINDA AKUT BELİRTİLER VE İLK YARDIM PROTOKOLÜ

Vücut ısısının 40 derecenin üzerine çıkmasıyla karakterize olan "sıcak çarpması", acil müdahale gerektiren bir klinik tablodur. Baş dönmesi, mide bulantısı, kusma ve akut halsizlik gibi semptomlarla kendini gösteren bu durumda uygulanması gereken acil yardım protokolü şu şekildedir:

1.Serin ve Gölge Alana Tahliye:İlk Reaksiyon.

Etkilenen kişiyi hızlıca doğrudan güneş almayan, hava sirkülasyonu yüksek veya klimalı bir odaya/gölgeye taşıyın.

2.Kıyafetlerin Gevşetilmesi:Isı Transferini Kolaylaştırma.

Vücudun ısıyı dışarı atmasını zorlaştıran kalın, dar veya fazla kıyafetleri çıkararak hastanın rahat nefes almasını sağlayın.

3.Vücut Isısını Düşürme:Fiziksel Soğutma.

Hastanın vücut sıcaklığını kademeli olarak düşürmek amacıyla oda sıcaklığındaki suyla ıslatılmış bezlerle kompres yapın veya imkan varsa ılık duş aldırın. (Şok etkisi yaratabileceği için aşırı soğuk su veya buz doğrudan uygulanmamalıdır).

4.Sağlık Kuruluşuna Sevk:Profesyonel Tıbbi Kontrol.

İlk müdahalelerin ardından, hastada bilinç kaybı, yön duygusu yitimi veya şiddetli sıvı kaybı bulguları varsa vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.