Ege Naz Ürer

Ege Naz Ürer

[email protected]

Aristoteles'in Dostluk Kavramı

13 Eylül 2021 - 10:19

Çevrenizdeki insanların sizi kullandığını düşünüyor musunuz? Kurduğumuz ilişkiler yaşam kalitemizi büyük ölçüde etkiler. İnsanlar sosyal canlılardır ve yalnız yaşamak doğalarına aykırıdır. Gülmek ve deneyimlerimizi paylaşmak için ya da zor zamanlarımızda, en mutsuz anlarımızda dertleşicek, omzunda ağlayacak arkadaşlar ararız. Tabiki de hiç kimse bir arkadaşı tarafından kullanılmak istemez. Bu yüzden bir yabancıyla konuşurken gardımızı alırız ve onlara güvenmeye başladıkça gardımızı da yavaşça indiririz. Ancak o zaman bile, “bu kişi beni kullanıyor mu?” diye merak içinde kalabiliriz. Onları daha popüler hale getiriyor muyum? Beni param için mi kullanıyorlar? Yoksa beni gerçekten umursuyorlar mı? Diğer taraftan, şunu merak ediyor olabilirsiniz: Arkadaşlarımı kullanmamda bir sakınca var mı? İstediğim bir şeye sahiplerse, onu elde etmek için durumu manipüle etmeli miyim? Cevap apaçık hayır. Böyle yaparak, güvenleri gibi arkadaşlığın bir şartını ihlal etmiş oluruz. Peki bu gibi durumlardan nasıl kaçınırız? Bu soruyu cevapsız bırakan 4. yüzyıl filozofu Aristoteles, Nichomachean Ethics'te iyi bir arkadaş olmanın ne demek olduğunu araştırdı. Aristoteles, tüm zamanların en büyük filozoflarından biri ve ilişkiler üzerine yaptığı tartışma, en etkili çalışmaları arasındadır. Arkadaşlığın anlamlı ve değerli bir yaşamın temel bir parçası olduğunu savunuyordu. Bu nedenle, bulguları hala bugün bile geçerliliğini koruyor. "Arkadaş nedir? İki bedende yaşayan tek bir ruh.” - Aristoteles Arkadaşlığın Temel Koşulları Şunu sorabiliriz: Bir tanıdığı arkadaş yapan nedir? Bir yabancıdan arkadaşa nasıl geçiş yapabiliriz? Nichomachean Ethics'te Aristoteles, bir dostluğun üç temel bileşenini 3 maddede özetlemiştir.Bu maddeler olmadan ilişki başka bir şey olarak kabul edilir: 1. Her iki taraf da ilişkinin farkında olmalıdır. Sosyal medya dünyasında parasosyal ilişki sayıları artıyor. Bu ilişkiler tek taraflıdır: bir taraf zamanını harcar, diğeri ise varlığından habersizdir. Bir rock yıldızına aşık olan saplantılı genç hayranı düşünün. Gerçek ilişkiler bunun tam tersidir. 2. İlişki karşılıklı olmalıdır. Sürekli birileri için bir şeyler yapıyor ve hiçbir şey alamıyorsam, bu çok fazla bir iyi niyet işaretidir. 3. Her iki taraf da diğer kişi için iyi olanı sevmelidir. Gerçek bir arkadaş, işler onlar için yolunda gittiğinde bunu kutlar. Kıskanmazlar ve kesinlikle arkadaşlarının başarısız olmasını istemezler. Aristoteles'e göre, gerçek bir arkadaş başarılı olmasını ister ve o kişi için heyecanlanır. Sırf kendileri için iyi olacağı için iyi şeyler yapmaya da çalışabilirler. Gerçek bir arkadaş, karşılığında bir şey istedikleri için ya da diğer insanların onları seveceğini düşündükleri için başkalarına yardım etmez. Gerçekten onlar için en iyisini isterler. Özetlemek gerekirse, Aristoteles'in kendi sözleriyle: “Fakat böyle iyilik dileyenlere, ancak dileği karşılıksız kalırsa, iyi niyet atfediyoruz. Karşılıklı olduğunda iyi niyet dostluktur. Yoksa 'tanındığında' mı eklemeliyiz? Çünkü pek çok insan, görmedikleri, ancak iyi ya da yararlı olduğuna karar verdikleri kişilere karşı iyi niyetlidir; ve bunlardan biri bu duyguyu geri getirebilir. Bu insanlar birbirlerine iyi niyetli görünüyorlar; ama karşılıklı duygularını bilmeden onlara nasıl arkadaş denebilir? O halde arkadaş olmak için, karşılıklı olarak iyi niyet taşıdığı ve yukarıda belirtilen nedenlerden biri için iyi dilek dilediği kabul edilmelidir. ” Üç Farklı Arkadaşlık Türü Tüm bunları bilerek kendinize şu soruyu sorabilirsiniz: Nasıl iyi bir arkadaş olabilirim? Bu, diğer kişinin iyiliğine nasıl davrandığımızla ilgilidir. Başka bir yerde, Aristoteles'in dahil olduğumuza inandığı farklı dostluk türlerine göz atalım. Bunlar şunları içerir: 1. Faydaya dayalı dostluk. Kişiyi önemsediğimiz için değil, bize faydası olduğu için bir arkadaşlık kurduğumuz yer. Bunlar genellikle karşılıklı yarar sağlar: Hala diğer kişinin iyiliğini önemsiyoruz. İlişkiyi bizim yaptığımız gibi faydalı bulmalarını istiyoruz. 2. Zevk üzerine kurulu dostluklar. Bunlar, “duyguların rehberliğinde yaşayan ve her şeyden önce kendilerine hoş gelen ve hemen önlerinde olanın peşinden koşan” genç insanlar arasında meydana gelir. Birinden etkilendiğimizde oluşurlar: komiktirler ya da sadece birlikte vakit geçirmek eğlencelidir. 3. Gerçek dostluk. Bu madde son derece nadirdir. Her iki taraf da yalnızca diğer kişinin iyiliğini önemsediğinde ortaya çıkarlar. İstenen bir sonuca ulaşmak için arkadaş değiller, ama arkadaş uğruna birbirlerine iyi dilekler diliyorlar. Özellikle bundan gelen fayda veya zevk umurlarında değil.Eğer böyle bir arkadaşınız varsa siz de benim gibi dilinizi ısırın aman nazar değmesin! Bu bahsettiğimiz arkadaşlık ayrımları, arkadaşlarını kullanmanın daha düşük bir ilişki biçimi olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Özellikle o kişi için neyin iyi olduğunu gözden kaçırırsanız ve size fayda sağlayacak şekilde bencilce davranmaya başlarsanız. Aristoteles'e göre iyi bir arkadaş, partnerini yakından tanır. Filozof Henry Sidgwick bunu en iyi şekilde şöyle ifade eder: Bu bilgiyle, arkadaşımızın ihtiyaçlarını bir yabancının sağlayabileceğinden daha iyi karşılayabileceğimizi iddia ediyor. Gerçek dostluk, erdem bakımından birbirine benzeyen insanlar arasında oluşur. Aristoteles'e göre, büyümelerine yardımcı olmak için onlar hakkındaki samimi bilgimizle birlikte bunu kullanmalıyız. Bu tür ilişkilerin beslenmesi ve gelişmesi zaman alır.Bu nedenle, gerçek arkadaşlar benzer bir yolculuktadır, diğeri için neyin en iyi olduğunu bilir ve onların büyümesine yardımcı olmak ister. Gerçek dostluk, gerçekten önemsemek, neyin en iyi olduğunu bilmek ve erdem yolculuklarında onları desteklemek demektir. Karşılıklıdır ve siz onları desteklediğiniz kadar onlar da size yardımcı olmak isterler. Aristoteles için bu tür dostluklar hayati önem taşıyan. Sadece erdemde büyümemize yardımcı olmakla kalmazlar, aynı zamanda iyi bir yaşamın temel bir bileşenidirler. Bize bir aidiyet duygusu verirler ve genel refahımıza katkıda bulunurlar. Aristoteles Sahte Bir Arkadaşlığın Uyarı İşaretlerinin ana hatlarını 2000 yılı aşkın bir süre önce çizdi. Fakat bu yüzeysel ilişkileri nasıl tespit edebiliriz ki? Arkadaşlarımızın samimi olup olmadığını nasıl anlarız? Aristoteles'in öğretilerini kullanarak bazı uyarı işaretleri belirleyebiliriz. Onları arkadaşlarınızdan tanıyorsanız veya onlara kendiniz bağlıysanız, o zaman ilişkinin yüzeysel olma ihtimali vardır: 1. Diğeri başarılı olduğunda siz veya arkadaşlarınız kıskanırsınız. Bu, arkadaşlarının iyiliğini umursamadıklarının ve büyümelerini istemediklerinin bir göstergesidir. 2. Yaptığınız iyilikler karşılık bulmuyor. Elbette, karşılığında bir şey almak için yapmıyorsunuz. Ancak sürekli olarak güzel şeyler yapıyorsanız ve bir "teşekkür ederim" bile alamıyorsanız, o zaman diğer kişinin sizi kullanma ihtimali vardır. Bu şekilde davranmaya devam etmek, dostluk değil, kesinlikle kötü niyet işaretidir. 3. Arkadaşının seni kullandığından şüpheleniyorsun. Sadece siz ödeme yaparken sizinle mi yemek yiyorlar, sizi başkalarını kıskandırmak için mi kullanıyorlar yoksa sadece başka planları olmadığında mı görüyorsunuz? Siz de fayda sağlamadığınız sürece, bir amaç olarak kullanılıyorsunuz. 4. Sadece zaman geçirmek zevkli olduğunda birliktesiniz.Sizi yalnızca en iyi olduğunuzda gören insanları düşünün. Mücadele ederken sizi desteklemeyecek ve kesinlikle büyümenize yardımcı olmayacaklar. Bu tür ilişkiler yüzeyde eğlenceli görünse de, özünde zehirlidirler. Her iki taraf da arkadaşlarının iyiliği için bu işin içinde değildir ve işler zorlaştığında ayrılmaya isteklidirler. Bu türler uzun ömürlü değildir ve bir insan olarak büyümenize yardımcı olmaz. Bu özelliklerden kaçınarak ve Aristoteles'in ana hatlarıyla belirttiği koşullar doğrultusunda çalışarak iyi bir arkadaş olabiliriz ve iyi arkadaşlar edinebiliriz. Diğerinin iyiliğini önemseyerek ve onları kendi iyiliği için severek. Büyümelerine yardımcı olmak ve onları samimi bir şekilde desteklemek.. Bunu yaparken Aristoteles, ilişkilerimizin daha derin, daha değerli olacağına ve değerli ve anlamlı bir yaşam elde etmemize yardımcı olacağına inanıyor. "A rka d a ş o lm a yı is t e m e k h ı z l ı b ir iş tir, a n c a k d o s tl u k ya va ş o lg u n l a ş a n b ir m e y ve dir." - A ris t o t e l e s

YORUMLAR

  • 0 Yorum