Eyalet sistemini kimler ister?

Didem Yavuzyılmaz, Yeni Anayasa ile birlikte gündeme getirilecek tartışmalarda ön almak için dair bir inceleme yaptı:

-Osmanlı Dönemi'ndeki gibi Türkler 3. sınıf vatandaş olsun istiyorlar. Eyalet sistemini yıllar önce tartışmaya açmışlardı, şimdi ise bu yapılanmaya oldukça yakınlar. Anayasa değişikliği ile de federatif yönetim ve bölünme artık alenen gündeme gelecek. BOP tıkır tıkır işliyor!

-Yeni anayasa sürecinde eğer federasyon tuzağı masaya konulursa, propaganda makineleri hemen devreye girecek, medya üzerinden 3 ana söylemle toplum mühendisliği yapılacak:

1) Federasyon kötü bir yönetim biçimi olsaydı, ABD ve Almanya gibi ülkeler federasyonla yönetilmezdi.

2) Misak-ı Milli'yi gerçekleştireceğiz, büyüyeceğiz.

3) 40 yıldır süren terörün bitmesi için federasyondan başka çare yok.

***

-Amerika ve Almanya Neden Federasyonu Seçti? Bu ülkelerde federasyon, merkezî bir devletin sonradan parçalara bölünmesiyle oluşmamıştır. Aksine, zaten bağımsız veya özerk olan yapıların, hayatta kalmak için birleşmeye karar vermesiyle kurulmuştur. ?ABD kurulmadan önce ortada 13 bağımsız İngiliz kolonisi vardı. Her birinin kendi yasası, ordusu ve kimliği bulunuyordu. İngiltere'ye karşı savaşı kazandıktan sonra önlerinde iki seçenek vardı: Ya 13 küçük zayıf devletçik olarak kalıp Avrupa devletlerine yem olacaklardı ya da birleşeceklerdi. ABD'de ortada bir devlet vardı da eyaletlere bölünmedi; eyaletler vardı, birleşip devleti kurdu.

-Almanya Örneği, kabilelerden ve prensliklerden kalan mirastı... Almanya, tarih boyunca hiçbir zaman Fransa veya İngiltere gibi tek bir merkezden yönetilen bir krallık olmadı. Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu döneminden beri bölgede yüzlerce küçük prenslik, dükalık ve şehir devleti vardı (Bavyera, Prusya, Saksonya vb.). 19. yüzyılda Bismarck liderliğinde Alman birliği kurulurken, bu köklü prenslikleri tamamen yok etmek imkânsızdı... Bavyeralı, Prusyalı kimliği çok güçlüydü... Bu yüzden Alman İmparatorluğu ve bugünkü modern Almanya da bu yerel kimlikleri tanıyarak federal bir yapıda birleşti. Özetle, Almanya'da federalizm, yüzyıllardır var olan yerel devlet geleneklerinin yasal bir kılıfa büründürülmesidir.

***

-Türkiye'nin devlet geleneği merkeziyetçi ve bütünseldi... Osmanlı İmparatorluğu, çok uluslu ve nispeten adem-i merkeziyetçi (yerel özerkliklere alan açan) bir yapıya sahipti. Ancak 19. yüzyılda milliyetçilik akımlarıyla birlikte, özerklik veya imtiyaz verilen her bölge (Yunanistan, Sırbistan, Bulgaristan vb.) arkasına Avrupalı devletleri alarak bağımsızlık savaşına girişti ve imparatorluk parçalandı.

-Türk devlet aklı için "yerel özerklik" veya "federasyon" demek, refah veya özgürlük değil; "dış güçlerin müdahalesi, iç savaş ve parçalanma" demektir. Bu bir vehim değil, imparatorluğun gözler önünde yıkılmasıyla edinilmiş acı bir tecrübedir... Türkiye Cumhuriyeti, eyaletlerin birleşmesiyle kurulmadı. Aksine, işgal edilmiş ve parçalanmış bir imparatorluğun küllerinden, homojen bir vatan toprağı (Misak-ı Milli) üzerinde, tek bir merkezden (TBMM) yönetilen topyekûn bir direnişle kuruldu. Anadolu ve Trakya halkı kongrelerde (Sivas, Erzurum) "Biz ayrı devletleriz, birleşelim" demedi; "Vatan bir bütündür, parçalanamaz" ilkesinde birleşti.

-ABD ve Almanya'da federasyon bütünleştirici bir rol oynarken; Türkiye gibi köklü bir üniter yapıda federasyona geçmek, var olan bütünlüğü merkezkaç kuvvetiyle parçalamak anlamına gelir. Zaten bir bütün olan yapıyı yapay sınırlarla eyaletlere bölmek, barış değil çatışma üretir.

-Federasyon, ABD ve Almanya'da, "zaten ayrı olan devletlerin hayatta kalmak için birleşmesi" sürecidir. Türkiye'de federasyon istemek ise "zaten bir bütün olan devleti yapay sınırlar çizerek parçalamaktır." Yani ilki birleştirir, ikincisi böler!

***

-Federatif yönetimde ayrı resmi dil, ayrı hukuk, ayrı mahkemelerin olması söz konusu olur. Kürtlere verilecek olası hakları milyonlarca sığınmacı da isterse neler olur hiç düşündük mü? Bu, Türkiye Cumhuriyeti'nin yeniden bir Osmanlı Hanedanlığı devrine dönmesi ve Sevr şartlarında yaşaması demek olur ki zaten emperyal güçler tarafından amaçlanan da budur.

-Eyalet sistemini kimler ister? Türk kimliği ile sorunu olan, Ermeni, Yunan, Yahudi, İngiliz, CIA Ajanı, FETÖ artığı, PKK destekçileri, Sevr'in torunları, Lozan'ın düşmanları elbette ister..

Arslan BULUTarslanbulut@yenicaggazetesi.com.tr.