Evlenme vaadiyle kandırma yolu ile dolandırıcılık suçu nedir?

Dolandırıcılık türlerini işlediğimiz ‘DEŞİFRE’ isimli röportaj serisinin bu bölümünde Avukat Merve Çevik ile ‘Evlenme vaadiyle dolandırıcılık’ türünü konuştuk. Verdiği bilgiler için kendisine teşşekkür ediyor, sevgilerimi gönderiyorum.

Dolandırıcılık suçunu tanımlayıp, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’ndaki yeri hakkında bilgi verir misiniz?

Dolandırıcılık suçunu tanımlamak gerekirse, failin bir başkasına karşı hileli ve aldatıcı fiillerde bulunup bir zarar meydana getirerek kendisine veya bir başkasına yarar sağlaması ile oluşur. Kanundaki tanımı ise “Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak” şeklindedir ve 157.maddede düzenlenmiştir.

Bu suç ile ilgili bilinmesi gereken en önemli nokta, iyi niyet kuralının ihlalini meydana getirmesidir. Zira mağduru aldatacak şekilde, onun malvarlıklarına ve mağdurun kendisine verilen bir zararı meydana getirir. Ve fail, kendisi veya bir başkası lehine haksız yarar sağlayarak şartları oluşturmuştur.

Evlenme vaadiyle dolandırıcılık Türkiye’de ne şekilde işlenmektedir?

Evlilik vaadiyle dolandırıcılık suçu işleyen kişiler, ilk aşamada evlilik siteleri veya arkadaşlık sitelerini kullanarak kişilerle iletişime geçerler. Facebook, Instagram v.b sosyal medya siteleri üzerinden de mağdurla tanışarak kendisini ideal bir eş olarak tanıtmaktadır.

Fail, uzun süren bir sohbetin ardından mağdurun güvenini kazanarak sonrasında yüzyüze görüşmeye gelmektedir. Samimiyet sayesinde mağdurun mal varlığı konusunda bilgi edinmektedir.

Mağdurdan, onunla evlenmek istediğine inandırdıktan sonra, para alma aşamasına geçer. Ardından da mağdurdan alabileceği ne kadar para varsa parça parça ister ya da onun için banka yoluyla kredi çekmesini talep eder. Sonrasında iletişimini ya adım adım ya da tümden keser.

Belirtmek istediğim ayrıca önemli bir nokta var ki; o da evlenme vaadiyle dolandırıcılık yapan kişilerin genelde evli çıktığına ve hatta bazı faillerin, eşlerinin bilgisi dahilinde bu suçu işlediğine de rastlanabilmektedir.

Dolandırıcılık suçunun çeşitleri nelerdir?

Basit ve nitelikli dolandırıcılık olarak iki çeşittir. Basit dolandırıcılık suçu, kanunun 157.maddesinde; nitelikli hali ise 158.maddesinde ve daha az cezayı gerektiren hali de 159.maddede düzenlenmiştir.

Basit dolandırıcılık suçunu ele aldığımızda, 1 yıldan 5 yıla kadar hapis veya beş bin güne kadar adli para cezası hükmedilmiştir. Nitelikli dolandırıcılık suçunda ise, 3 yıldan 10 yıla kadar hapis veya beş bin güne kadar adli para cezasına kadar arttırılmaktadır.

Dolandırıcılık suçunun unsurları nelerdir?

• Fiil olmalı.
• Fail, fiili ile hileli davranışta bulunmalıdır.
• Hileli davranış, aldatıcı nitelikte olmalıdır.
• Mağdur, bu hileli davranış ile aldatılmış olmalıdır.
• Mağdurun malvarlığında zarar doğmalıdır ve buna karşılık olarak fail veya bir başka kişi yönünden menfaat elde edilmelidir.
• Hukuka aykırılık meydana gelmiş olmalıdır.
• Kusurluluk olmalıdır.

Dolandırıcılık suçunun nitelikli halini oluşturan unsurlar nelerdir?

5237 sayılı Türk ceza Kanunu’nun 158. maddesinde dolandırıcılık suçu nitelikli halini oluşturan unsurlar;

• Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi,
• Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak,
• Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak,
• Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması,
• Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına yönelik olarak,
• Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması,
• Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak,
• Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında,
• Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması,
• Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak,
• Sigorta bedelini almak,
• Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle işlenmesi halinde, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

Dolandırıcılık suçuna günlük hayatta rastlamamızın en önemli nedeni nedir?

Dolandırıcılık suçunun en belirgin özelliği; failin ikna kabiliyeti ile mağdurların tecrübesizliğini, dikkatsizliğini ve kolay yoldan para kazanma hırsını kullanarak gelir elde etmesidir.

Evlenme vaadiyle dolandırıcılık suçunu tanımlayıp açıklar mısınız?

Bu suç tipinin işleniş şekli çok fazla olmakla birlikte, genellikle internet üzerinden işlenmektedir. Örnekleri arasında arkadaşlık siteleri ve evlilik siteleri en bilinenleridir.

Hem kadınları hem de erkekleri hedef alan nitelikli dolandırıcılık suçudur.

Kadınların yanı sıra erkeklere karşı da işlenen bir suç tipi olmasının en belirgin örneği, özellikle başka ülkelerdeki dolandırıcıların hedeflerinde yer almaları.

Kadın dolandırıcılar, genellikle kendilerini farklı tanıtıp, erkekleri de hem duygusal hem de maddi açıdan mağdur edebiliyorlar.

Evlenme vaadiyle dolandırıcılık suçunda hile ve aldatma unsurları nelerdir?

Kişilerin evlenme vaadiyle dolandırıcılığın mağdurları olmalarında üç temel unsur etkili olmaktadır:

• Mağdurların duygusal boşluk yaşaması,
• Dolandırıcılarının yavaş ve planlı bir şekilde ilerlemesi,
• Dolandırıcıların sahte kimlik veya pasaport bilgisi, isim, fotoğraf ve video kullanması.
• 
  Yazar: 
  Serpil Çavuşoğlu