ülkedeki belirsizlik çatışma ihtimalini artırıyor

Suriye'de Esad yönetiminin devrilmesinin ardından ülkede belirsizlik hâli devam ederken şiddet olayları, cinayetler ve kadın kaçırma olaylarının artması halkta geleceğe yönelik kaygıları artırırken etnik kimlikler arasında yaşanan sorunlar ise çatışma ihtimalini güçlendiriyor. 

Heyet Tahrir Şam lideri Ahmet Şara’nın geçici cumhurbaşkanı ilan edilmesi sonrası kurulan yeni hükümetin uygulamaları ve sonrasında yaşanan Alevi katliamı hem Suriye halkında hem de dünyada kaygı uyandırdı. Son günlerde Esad yönetimine yakın isimlere yönelik infazlar, faili meçhul saldırılar ve çok sayıda kadının kaçırılması yönetime yönelik tepkileri artıran nedenler arasında sıralanıyor. Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SHOR), kadın kaçırma olaylarının Alevi nüfusun yaşadığı Lazkiye, Tartus, Humus ve Hama'da devam ettiğini duyurdu.

Açıklamada, “Şam yönetimine kaçırma olaylarını caydırmaları yönündeki çağrılara rağmen durmuyor. Cinayetleri gerçekleştirenler ortadadır, bilinmektedir, ses ve görüntüyle ortadadır, gizli değildir” denildi.

Baba Esad’ın kemikleri kayıp

Son olarak Suriye’nin eski lideri Hafız Esad'in Lazkiye kırsalındaki Kardaha kentindeki anıt mezarı açılarak kemikleri çıkarılıp kaybedildi. Kimliği belirsiz kişilerin mezar kalıntıları bilinmeyen bir yere taşıdığı ileri sürülürken olaydan bölgedeki askeri gruplar sorumlu tutuldu.

Suriye ordusunun Alevi nüfusun yoğun yaşadığı bölgelerde alarm durumuna geçip devrik Esad yönetiminin askeri ve siyasi kadrolarına yönelik kapsamlı operasyonları sürerken bu bölgelere ek takviye kuvvetlerin gönderilmesi dikkat çekiyor. Lazkiye ve Tartus bölgesinde geçtiğimiz ay yaşanan Alevi katliamı sonrası evlerini terk ederek güvenli bölgelere çekilen Alevi aileler, Şam yönetiminin ikna çabaları sonucu büyük bölümü geri dönmesine rağmen bölgede korku ve tedirginlik devam ediyor.

Peygambere destek gösterileri

Dürzilere mensup bir kişinin, peygambere hakaret ettiği iddiasıyla dün Suriye’nin bir çok bölgesinde Sünni halk sokağa indi. Başta Şam olmak üzere ülkenin bir çok kentinde peygambere destek gösterileri düzenlendi. Dün akşam başlayan ve binlerin katıldığı gösterilerin şiddet olaylarına dönüşmemesi için ordu ve polis güçleri tarafından olağanüstü güvenlik önlemleri alındı.

Şam ‘Kırmızı çizgimiz” dedi

Şam’ın yeni yönetiminin başta eğitim, ordu ve polis teşkilatı olmak üzere birçok kurumda şeriat uygulamalarına yönelmesi ülkede yaşayan Kürt, Dürzi, Alevi, Hristiyan ve diğer etnik kimlikler arasında kaygı ile izlenirken ülkede demokratik bir yönetim kurulmasına yönelik sesler yükselmeye başladı. Dürziler ve Kürtler, federasyon taleplerini Şam yönetimine iletirken Alevilerin de bu kapsamda çalışma yaptığı bildirildi. Son olarak tüm Kürt grupları, ülkenin kuzeydoğusunda yer alan Kamışlı’da geniş katılımlı bir konferans düzenleyerek federasyon kararı aldı. Cumhurbaşkanı Şara, Kürtler Arası Birlik ve Ulusal Tutum Konferansı'na ilişkin rahatsızlığını dile getirirken, ülkenin bölünmez bütünlüğünün kırmızı çizgi olduğuna dikkat çekildi. Bu nedenle federalizm talebinin kabul edilemeyeceği belirtildi. 

Suriye'de Şam yönetimiyle ülkenin kuzeydoğu bölgelerini kontrol eden Suriye Demokratik Güçleri (SDG), bölgenin geleceğine ilişkin anlaşmaya varması ülke yönetiminde geleceğe yönelik umutları artırmıştı. Suriye'de geçici yönetimin lideri Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ve SDG komutanı Mazlum Abdi, sekiz maddelik anlaşmayı 10 Mart'ta imzalamıştı. Ardından Tişrin barajının devri konusunda ön anlaşmaya varılmıştı.

Merkezi Ordu Tışrin sınırında konuşlandı

Kürtlerin konferans kararlarını Şam yönetimine bildirmesi ardından bölgede gerginlik yeniden tırmanırken çatışma ihtimali arttı. Suriye Ordusuna bağlı birlikler Menbic doğusundaki Tişrin barajı çevresine konuşlandı. TSK keşif uçakları da bölge üzerinde uçuşlarını artırırken Suriye Milli Ordusu batıdan Tişrin Barajı ve stratejik önemdeki Karakozak köprüsüne takviye askeri güçler sevk etti.

Suriye ordusuna bağlı güçler, Tişrin Barajı çevresine konuşlanırken barajın kontrolü için çok sayıda askeri kontrol noktası inşa edilmeye başlandı. Şam yönetiminden kaynaklar, Suriye ordusunun önceki gün ve dün Tişrin Barajı çevresine daha fazla asker gönderdiğini bildirdi. Ağır silah destekli ordu güçlerinin barajın 7 kilometre uzağında bulunan Kalkal köyüne girerek burada konuşlandığı ifade edildi. 

IŞİD saldırılarını artırıyor

Esad yönetiminin devrilmesinden sonra sahada faaliyetlerini artıran IŞİD’in Deyrizor bölgesinde DSG’ye yönelik saldırılarını artırması dikkat çekiyor. Örgüt, son 4 ayda 68 operasyon gerçekleştirirken saldırılarda 28 sivil ve asker yaşamını yitirdi. Saldırıların en şiddetlisi Deyr ez-Zor kırsalında yoğunlaştı. IŞİD militanları, Cerzat el-Milay bölgesinde nehir yatağında bulunan askeri bir mevziye saldırarak beş SDG’liyi öldürdü, birini ise yaraladı. Örgütün bu saldırılarla ABD’ye "hâlâ sahada olduğunun" mesajını vermek istediği belirtildi. 

Şara, Arap zirvesi’ne katılacak mı?

Irak’ta arananlar listesinde olması nedeniyle ülkeye girince tutuklanabileceği açıklanan Suriye Geçici Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara, 17 Mayıs’ta Bağdat’ta düzenlenecek Arap Zirvesi’ne davet edildi.

Şara’nın zirveye davet edilmesi Irak’ta Şii’ler arasında tartışma yaratmıştı. Bazı Şii din adamları, Şara’nın ülkeye girmesi halinde geçmişte işlediği suçlar nedeniyle tutuklanabileceğini açıklamıştı. Şara’nın zirveye davet edilmesi hükümette de yakın zamanda sert tartışmalara neden olmuştu. Yoğun tartışmalara rağmen Irak Kültür, Turizm ve Tarihi Eserler Bakanı Ahmed Fekak el-Bedrani, Şara’ya, 17 Mayıs’ta Bağdat’ta düzenlenecek Arap Zirvesi’ne katılması için resmi davet mektubu gönderdi.

Irak devlet medyasına (INA) konuşan Bakan Bedrani, “Suriye Hükümet Başkanı Ahmed el-Şara’ya, 17 Mayıs’ta Bağdat’ta yapılacak Arap Zirvesi’ne katılması için resmi davetimizi ilettik” dedi. Suriye devlet medyası SANA da daveti doğruladı.

17 Mayıs'ta Bağdat’ta düzenlenecek olan 34. Arap Zirvesi’ne 22 üye ülkenin temsilcilerinin katılması bekleniyor. Zirvenin gündeminde Filistin, Lübnan, Suriye ve Libya’daki gelişmelerin yanı sıra su güvenliği, enerji işbirliği ve Gazze'nin yeniden inşası gibi bölgesel meselelerinin görüşülmesi bekleniyor. 
Namık Durukan