Suriye'de hükümet para biriminde bütünlük sağlamak amacıyla tüm bölgelerde yalnızca Suriye Lirası’nın kullanılmasını hedefliyor. 

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, ülke genelinde yalnızca Suriye Lirası’nın kullanılacağını duyurdu.

Bu adım yürürlüğe girdiğinde yıllardır Türkiye sınırındaki İdlib, Afrin, Cerablus ve El Bab gibi bölgelerde kullanılan Türk Lirası’nın tedavülden kalkmasına yol açacak.

Uzmanlara göre bu durum, kısa vadede Türkiye ekonomisini derinden etkilemese de Ankara’nın “yumuşak güç” stratejisinde değişim yaratabilir.

Kuzeybatı Suriye’de TL’nin rolü

İç savaş boyunca Türkiye destekli muhaliflerin kontrolünde olan bölgelerde TL, maaşlardan günlük alışverişe kadar hayatın merkezinde yer aldı.

Türkiye’nin sağladığı elektrik, sağlık, eğitim ve altyapı hizmetleri, TL ile yapılan maaş ödemeleri sayesinde bölgedeki fiyat istikrarı korunabildi.

BBC Türkçe'nin haberine göre; Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’ndan Doç. Dr. Cevat Giray Aksoy’a göre bu durum, Ankara’ya ekonomik bağımlılık üzerinden diplomatik etki kazandırarak Türkiye’nin yumuşak gücünü güçlendirdi.

Şara yönetiminden "para birliği hamlesi"

8 Aralık 2024’te Beşar Esad’ın ülkeyi terk etmesinin ardından göreve gelen Ahmed Şara, para biriminde tam egemenlik hedefi doğrultusunda tüm bölgelerde Suriye Lirası kullanımını zorunlu hale getireceğini açıkladı.

Bu süreçte Türkiye’den vergisiz giren ürünlere gümrük vergisi uygulanmaya başladı. Özellikle İdlib’de fiyatların hızla artması, halkın geçişe dair endişelerini artırdı.

Yerel yönetim çalışanları, TL’den Suriye Lirası’na geçişin ciddi karmaşa yaratacağını savunuyor.

Kamu çalışanları hala PTT üzerinen TL ile maaş alıyor

30 Haziran’da Türkiye destekli Geçici Hükümet’in kontrolündeki tüm kamu kurumları, adalet sarayları, yerel meclisler ve sınır kapıları Şam yönetimine devredildi. Suriye Milli Ordusu da Suriye ordusuna entegre edildi.

Ancak tüm bu adımlara rağmen bölgede görev yapan kamu çalışanlarının maaşları hâlâ PTT üzerinden TL ile ödeniyor.

Ekonomik etkiler ve Türkiye’nin pozisyonu

2024’te Türkiye’nin Suriye’ye ihracatı 2 milyar dolar, ithalatı ise 437,5 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Uzmanlar, ticaret hacminin görece düşük olması nedeniyle TL kullanımının azalmasının kısa vadede Türkiye ekonomisine büyük bir mali yük getirmeyeceğini belirtiyor.

Ankara’nın asıl odağı, Suriye’de istikrarın sağlanmasının ardından altyapı projeleri ve yeniden inşa sürecinde aktif rol almak.

Yumuşak güçten yeniden inşaya geçiş

2016’dan bu yana yerel para birimi kullanımını teşvik eden Türkiye, Suriye’de TL’nin devreye sokulmasıyla rejim ekonomisini zayıflatmayı ve bölgesel etkinliği artırmayı hedeflemişti.

Bugün ise Ankara, “yumuşak güç” stratejisini yeniden yapılanma sürecine kanalize ediyor. Türk şirketlerinin bu süreçte üstleneceği rol, iki ülke ilişkilerinin geleceğinde belirleyici olacak.

Uzmanlar bu durumun uzun vadede Türkiye için daha kalıcı ve olumlu sonuçlar doğurmasını öngörüyor.
dünya gazetesi