Zencani kararı Türkiye'yi nasıl etkileyecek?
İranlı Babek Zencani, İran Mahkemesince 'devleti dolandırmak' suçundan idam cezasına çarptırıldı. İran'da milyar dolarlık yolsuzluk suçlamasıyla 22 aydan beri cezaevinde tutulan işadamı Babek Zencani'nin yargılanmasına 3 Ekim 2015'te başlanmıştı. Karar üzerine Zencani gözyaşlarını tutamadı. Peki bu durum Türkiye'yi etkileyecek mi?
07 Mart 2016 - 09:44 - Güncelleme: 07 Mart 2016 - 19:50
İran’da ‘Yüzyılın Yolsuzluk Davası’ olarak tanımlanan ve herkesin yakından izlediği ‘Babek Zencani Davası’ sonuçlandı. Petrol satışından elde ettiği gelirlerden 2.8 milyar doları zimmetine geçirmekle suçlanan Babek Zencani ve 2 suç ortağı bugün idam cezasına çarptırıldı. Türkiye’de de yatırımları olan ve 17 Aralık Soruşturması’nın kilit ismi Reza Zarrab’ın patronu olduğu öne sürülen Zencani’nin hayat hikayesi ise oldukça sıradışı…
Şoförlükten dolar milyarderliğine…
Zencani, İran’ın nükleer programını durdurmayı amaçlayan uluslararası yaptırımların ortaya çıkardığı bir figürdü. Toplam gelirlerinin yüzde 50’sini petrol ve doğalgaz satışından elde eden İran rejimi uluslararası yaptırımları aşmak için bir takım kişileri görevlendirdi. Yetkilendirilen kişilerden birisi Babek Zencani idi.
İran Merkez Bankası Başkanı’nın eski şoförü olan Zencani çok kısa sürede uluslararası bir finans ağını yönetmeye başladı. Türkiye’den Malezya’ya uzanan hat üzerinde 200’e yakın şirketi kontrol eden ve birçok ülkede bankası olan Zencani, bir anda ülkenin en itibarlı ve zengin adamı haline geldi. Ona bu yolu açan kişileri memnun etmeyi de ihmal etmedi.
Tahran Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianameye göre Zencani, kazandığı paraları İran devlet başkanı Mahmud Ahmedinejad, İran Gizli Servisi yöneticileri, Devrim Muhafızları komutanları, Merkez Bankası yöneticileri ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanının da yer aldığı üst düzey bürokratlarla paylaştı.
Zencani Davası’nı çok yakından izleyen İranlı gazeteci Savash Porgham, davanın olası sonuçlarını Ekonomiekibi.com’a değerlendirdi.
“Mahkeme 26 duruşmanın ardından bugün kararını açıkladı” diyen Porgham, sözlerini şöyle sürdürdü: “Savcı 10 Şubat’ta dava hakkındaki mütaalasını verdi ve tüm sanıklar için idam talep etti. Kararın bu hafta içinde açıklanması bekleniyordu. Beklendiği gibi de oldu. Ancak bu büyüklükteki bir soruşturma için bunun oldukça kısa bir yargılama süreci olduğunu söyleyebiliriz”
40 defa sorgulandı
30 Aralık 2013’te Tahran Başsavcılığı’nın talimatıyla polis tarafından gözaltına alınan ve hemen ardından tutuklanan Babek Zencani, o günden bu yana İran’ın en yüksek güvenlikli cezaevi olan Evin Cezaevinde tutuluyor. Bu süreçte tam 40 defa sorgulanan Zencani için hayat pek keyifli geçmiyor.
Savash Porgham, “İddianamede bir döneme damgasını vurmuş birçok siyasi ve ekonomik figürün adı geçmesine rağmen savcılık bu kişiler hakkında herhangi bir ceza talebinde bulunmadı. Bu not edilmesi gereken bir husus…” dedi ve bir başka önemli noktaya dikkat çekti: “ Bu soruşturma İran’daki mevcut yönetim yani reformcular ile eski yönetim yani tutucular arasındaki mücadelenin de izlerini taşıyor. Dolayısıyla çok sayıda ünlü ismin adı geçmesine rağmen bu kişilere dokunulmaması da ilginç…”
Bundan sonra ne olacak?
Babek Zencani ve suç ortakları ülkenin petrol satışından elde edilen 2.8 milyar doları zimmete geçirmekle suçlanıyordu. Mahkemeden çıkan idam kararının ardından doğal olarak herkes şu soruyu sordu: Peki, ama bundan sonra ne olacak?
Hükümet Zencani’nin malvarlıklarını satarak yaklaşık 500 milyon dolarlık bir gelir elde etti. Ancak bu miktar borcu kapatmaya yetmedi. İran Merkez Bankası müfettişleri geriye kalan 2.3 milyar doların Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Malezya’daki gizli banka hesaplarında saklandığını ortaya çıkardı.
“Devlet Zencani’den bu paraları geri getirmesini istiyor” diyen Savash Porgham, sözlerini şöyle sürdürdü: “Zencani daha önce bu konuda birtakım girişimlerde bulundu. Ancak İran bankaları uluslararası döviz transferi sisteminden (SWIFT) çıkarıldığı için bir sonuç alınamadı. İran bankalarının geçen aydan itibaren yeniden SWIFT sistemine dahil olmasıyla bu büyük sorun da çözülmüş oldu. Eğer Zencani ve ortakları bu parayı yurtdışından getirirse idam cezası almaktan kurtulabilir. Cezaları önce müebbet hapse çevrilir hemen ardından da Af Komisyonu’na başvurarak ceza indirimi talebinde bulunabilirler. Af Komisyonu başvuruyu kabul etse bile Babek ve arkadaşları en az 15 yıl daha içeride yatacak…”
Şoförlükten dolar milyarderliğine…
Zencani, İran’ın nükleer programını durdurmayı amaçlayan uluslararası yaptırımların ortaya çıkardığı bir figürdü. Toplam gelirlerinin yüzde 50’sini petrol ve doğalgaz satışından elde eden İran rejimi uluslararası yaptırımları aşmak için bir takım kişileri görevlendirdi. Yetkilendirilen kişilerden birisi Babek Zencani idi.
İran Merkez Bankası Başkanı’nın eski şoförü olan Zencani çok kısa sürede uluslararası bir finans ağını yönetmeye başladı. Türkiye’den Malezya’ya uzanan hat üzerinde 200’e yakın şirketi kontrol eden ve birçok ülkede bankası olan Zencani, bir anda ülkenin en itibarlı ve zengin adamı haline geldi. Ona bu yolu açan kişileri memnun etmeyi de ihmal etmedi.
Tahran Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianameye göre Zencani, kazandığı paraları İran devlet başkanı Mahmud Ahmedinejad, İran Gizli Servisi yöneticileri, Devrim Muhafızları komutanları, Merkez Bankası yöneticileri ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanının da yer aldığı üst düzey bürokratlarla paylaştı.
Zencani Davası’nı çok yakından izleyen İranlı gazeteci Savash Porgham, davanın olası sonuçlarını Ekonomiekibi.com’a değerlendirdi.
“Mahkeme 26 duruşmanın ardından bugün kararını açıkladı” diyen Porgham, sözlerini şöyle sürdürdü: “Savcı 10 Şubat’ta dava hakkındaki mütaalasını verdi ve tüm sanıklar için idam talep etti. Kararın bu hafta içinde açıklanması bekleniyordu. Beklendiği gibi de oldu. Ancak bu büyüklükteki bir soruşturma için bunun oldukça kısa bir yargılama süreci olduğunu söyleyebiliriz”
40 defa sorgulandı
30 Aralık 2013’te Tahran Başsavcılığı’nın talimatıyla polis tarafından gözaltına alınan ve hemen ardından tutuklanan Babek Zencani, o günden bu yana İran’ın en yüksek güvenlikli cezaevi olan Evin Cezaevinde tutuluyor. Bu süreçte tam 40 defa sorgulanan Zencani için hayat pek keyifli geçmiyor.
Savash Porgham, “İddianamede bir döneme damgasını vurmuş birçok siyasi ve ekonomik figürün adı geçmesine rağmen savcılık bu kişiler hakkında herhangi bir ceza talebinde bulunmadı. Bu not edilmesi gereken bir husus…” dedi ve bir başka önemli noktaya dikkat çekti: “ Bu soruşturma İran’daki mevcut yönetim yani reformcular ile eski yönetim yani tutucular arasındaki mücadelenin de izlerini taşıyor. Dolayısıyla çok sayıda ünlü ismin adı geçmesine rağmen bu kişilere dokunulmaması da ilginç…”
Bundan sonra ne olacak?
Babek Zencani ve suç ortakları ülkenin petrol satışından elde edilen 2.8 milyar doları zimmete geçirmekle suçlanıyordu. Mahkemeden çıkan idam kararının ardından doğal olarak herkes şu soruyu sordu: Peki, ama bundan sonra ne olacak?
Hükümet Zencani’nin malvarlıklarını satarak yaklaşık 500 milyon dolarlık bir gelir elde etti. Ancak bu miktar borcu kapatmaya yetmedi. İran Merkez Bankası müfettişleri geriye kalan 2.3 milyar doların Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Malezya’daki gizli banka hesaplarında saklandığını ortaya çıkardı.
“Devlet Zencani’den bu paraları geri getirmesini istiyor” diyen Savash Porgham, sözlerini şöyle sürdürdü: “Zencani daha önce bu konuda birtakım girişimlerde bulundu. Ancak İran bankaları uluslararası döviz transferi sisteminden (SWIFT) çıkarıldığı için bir sonuç alınamadı. İran bankalarının geçen aydan itibaren yeniden SWIFT sistemine dahil olmasıyla bu büyük sorun da çözülmüş oldu. Eğer Zencani ve ortakları bu parayı yurtdışından getirirse idam cezası almaktan kurtulabilir. Cezaları önce müebbet hapse çevrilir hemen ardından da Af Komisyonu’na başvurarak ceza indirimi talebinde bulunabilirler. Af Komisyonu başvuruyu kabul etse bile Babek ve arkadaşları en az 15 yıl daha içeride yatacak…”
YORUMLAR