Hürmüz Boğazı krizi petrolü vurdu: 1 milyar varillik arz kaybı ve 100 dolar tehlikesi

Ortadoğu’da İran merkezli çatışmaların Hürmüz Boğazı’nda yarattığı kapanma, küresel enerji piyasalarında son yılların en sert arz şokuna yol açtı. Dünyanın en büyük bağımsız petrol tüccarlarından Vitol’e göre, kriz nedeniyle en az 1 milyar varillik ham petrol ve rafine ürün kaybı oluşacak. Bu miktar, yaklaşık 10 günlük küresel tüketime denk geliyor.

Vitol CEO’su Russell Hardy, mevcut kaybın şimdiden 700 milyon varile yaklaştığını, çatışmalar hemen sona erse bile hasar gören altyapının devreye alınmasının aylar sürebileceğini belirtti. Piyasa aktörleri, yaşanan kesintinin 1990’daki Körfez Savaşı sonrası oluşan arz şokundan daha ağır olduğuna dikkat çekiyor.

Gelişmelerin etkisiyle Brent petrol yeniden 100 dolar sınırına yaklaşırken, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği neredeyse durma noktasına geldi. Savaş öncesi günlük yaklaşık 140 gemi geçiş yaparken, son 24 saatte yalnızca 3 geminin boğazı kullanabildiği bildirildi. Bölgede yüzlerce gemi beklerken yaklaşık 20 bin denizci mahsur kaldı.

Uzmanlar, enerji arzındaki kesintinin yalnızca petrol fiyatlarını değil, küresel büyümeyi de tehdit ettiğini belirtiyor. Krizin yaz sonuna kadar sürmesi halinde dünya ekonomisinde resesyon riskinin artabileceği ifade ediliyor.

Enerji fiyatlarındaki yükselişin tarım sektörüne de yansıması bekleniyor. Doğalgaz maliyetlerindeki artış gübre üretimini baskılarken, alternatif taşımacılık rotaları nedeniyle navlun fiyatlarında yüzde 50-60 artış görülüyor. Uzmanlara göre bu gelişmeler, 2027’ye kadar uzanabilecek yeni bir gıda enflasyonu dalgasını tetikleyebilir.

Analistler, zengin ülkelerin sübvansiyonlarla etkileri sınırlayabileceğini, ancak düşük gelirli ülkelerin hem enerji hem de ithalat maliyetlerinde ciddi baskıyla karşı karşıya kalacağını vurguluyor.