Trabzon'da Yahudilerle neler yaşandı?

bir dervişin çarşıdan aldığı bir parça deriyi işlemesiyle başlar. Derinin iç kısmında gizlenmiş, elle kazınmış bir not bulunur: "20 senedir derici Yahudiler elinde, yer altında mahpus olduk. Allah rızası için bizi kurtarın!"

Notun ardından dönemin kadısı ve kolluk kuvvetleri, Trabzon tabakhanelerine (Debbağlar mahallesi) operasyon düzenler.

• Yeraltı Tünellerinde Dehşet Verici Keşif

Operasyon sonucunda, yer üstünde sıradan bir deri işleme tesisi gibi görünen yapıların altında, geniş tüneller ve gizli bölmeler olduğu görülür:

Tünellerin derinliklerinde, sadece notu yazanların değil, birçok kayıp çocuğun alıkonulduğu iddia edilir.

Anlatıya göre, bu olayın ortaya çıkmasının ardından şehirde infial yaşanmış ve o dönemki azınlık grubun bir kısmı Trabzon’u terk etmek zorunda kalmıştır.

• Güncel Skandallarla İnanılmaz Benzerlik

Bu anlatının 2026 yılında yeniden popüler olmasının arkasında, küresel ölçekte yaşanan benzer hadiseler yer alıyor. New York’taki Chabad-Lubavitch genel merkezinin altında bulunan kaçak tüneller ve Epstein dosyasındaki çocuk istismarı ağı, Evliya Çelebi’nin 400 yıl önceki bu anlatısını "kodlanmış bir tarihsel uyarı" olarak algılanmasına yol açtı.

Sosyal medya kullanıcıları, "Dünya değişiyor ama yöntemler hep aynı" yorumlarıyla tarihin bu karanlık sayfasına sahip çıkıyor.

Evliya Çelebi’nin notları, sadece bir gezi rehberi değil, aynı zamanda kötülüğün zamanı ve mekanı olmadığını hatırlatan bir ibret vesikasıdır. 1641 Trabzon'u ile 2026 New York'u arasındaki bu ürkütücü benzerlik, 'tünel' metaforunun tarihin her döneminde karanlık işlerin sığınağı olduğunu gösteriyor.